| - |||| MARYNARKA HANDLOWA - STATKI - OKRĘTY - WRAKI - MARYNARKA WOJENNA |||| - |
| Radzieckie okręty podwodne typu "S" (seria IX i IX-bis) |
Na początku lat 1930. nastąpił paroletni okres
dość owocnej współpracy gospodarczej
i wojskowej między Z.S.R.R. a III Rzeszą. Jednym z
najbardziej spektakularnych efektów tego
porozumienia było rozpoczęcie budowy
w stoczniach radzieckich okrętów podwodnych typu
"S". Okręty te budowane były w stoczni
leningradzkiej im. Ordżonikidze od 1934 roku na
podstawie projektów niemieckiego typu E-I
(unowocześniona wersja eksperymentalnego projektu
niemieckiego UG z 1918) i przy dużej pomocy
niemieckich specjalistów.
W pierwszym rzucie (tzw. seria IX), do roku 1937
zbudowano 3 jednostki. Były to "S-1"
("Woroszyłowiec"), "S-2" ("Mołotowiec") i "S-3"
("Kalininiec").
Nową serię (IX-bis) rozpoczęto w 1938 roku i
kontynuowano przez całą wojnę. Pierwsza jednostka
tej serii, "S-4", zasiliła Flotę Bałtycką już 27
listopada 1939. Największą sławę zyskał okręt "S-
13", pod dowództwem kapitana II rangi A.I.
Marinesko, sprawca zatopienia niemieckiego statku
m/s "Wilhelm Gustloff".
dość owocnej współpracy gospodarczej
i wojskowej między Z.S.R.R. a III Rzeszą. Jednym z
najbardziej spektakularnych efektów tego
porozumienia było rozpoczęcie budowy
w stoczniach radzieckich okrętów podwodnych typu
"S". Okręty te budowane były w stoczni
leningradzkiej im. Ordżonikidze od 1934 roku na
podstawie projektów niemieckiego typu E-I
(unowocześniona wersja eksperymentalnego projektu
niemieckiego UG z 1918) i przy dużej pomocy
niemieckich specjalistów.
W pierwszym rzucie (tzw. seria IX), do roku 1937
zbudowano 3 jednostki. Były to "S-1"
("Woroszyłowiec"), "S-2" ("Mołotowiec") i "S-3"
("Kalininiec").
Nową serię (IX-bis) rozpoczęto w 1938 roku i
kontynuowano przez całą wojnę. Pierwsza jednostka
tej serii, "S-4", zasiliła Flotę Bałtycką już 27
listopada 1939. Największą sławę zyskał okręt "S-
13", pod dowództwem kapitana II rangi A.I.
Marinesko, sprawca zatopienia niemieckiego statku
m/s "Wilhelm Gustloff".
| Okręt podwodny typu "S". Pierwszy okręt tego typu, "S-1", wszedł do służby 23.9.1936, zasilając Flotę Bałtycką. Fotografia z: "Boevye korabli vtoroy mirovoy voiny" Moskva 2002, |
| Jednostka serii IX-bis na rosyjskim znaczku pocztowym z roku 2005 |
Współczesna rosyjska publikacja "Boevye korabli vtoroy
mirovoy voiny" (Moskwa 2002) podaje następującą
charakterystykę okrętów serii IX-bis:
wyporność nawodna 837 t.
wyporność podwodna 1090 t.
prędkość nawodna 19,45 w.
prędkość podwodna 9,0 w.
zasięg nawodny 9860 Mm przy 10 w. (ekon.)
zasięg podwodny 148 Mm przy 3 w. (ekon.)
załoga 45
zanurzenie maks. 100 metrów
Uzbrojenie:
1 działo kal. 100 mm
1 działo kal. 45 mm (plot.)
6 wyrzutni torpedowych 533 mm
Zapas torped 12
mirovoy voiny" (Moskwa 2002) podaje następującą
charakterystykę okrętów serii IX-bis:
wyporność nawodna 837 t.
wyporność podwodna 1090 t.
prędkość nawodna 19,45 w.
prędkość podwodna 9,0 w.
zasięg nawodny 9860 Mm przy 10 w. (ekon.)
zasięg podwodny 148 Mm przy 3 w. (ekon.)
załoga 45
zanurzenie maks. 100 metrów
Uzbrojenie:
1 działo kal. 100 mm
1 działo kal. 45 mm (plot.)
6 wyrzutni torpedowych 533 mm
Zapas torped 12
| Marynarze "S-33", wchodzącego w skład Floty Czarnomorskiej, prezentują na pokładzie swojej jednostki zdobyczną hitlerowską banderę. Fotografia z V.I.Dmitriev "Atakuyut podwodniki", Moskwa, 1973. |
Typ "S" należał do do tzw. półtorakadłubowych okrętów podwodnych. Oznacza to, że kadłub sztywny był tylko
częściowo otoczony kadłubem lekkim. Kadłub lekki otaczał burty, oraz od góry dziób i rufę. Ponadto był to pierwszy w
Rosji i ZSRR przypadek konstrukcji mieszanej: kadłub lekki był nitowany, natomiast sztywny spawany.
częściowo otoczony kadłubem lekkim. Kadłub lekki otaczał burty, oraz od góry dziób i rufę. Ponadto był to pierwszy w
Rosji i ZSRR przypadek konstrukcji mieszanej: kadłub lekki był nitowany, natomiast sztywny spawany.
Wokół nazwy typu "S" nagromadziły się pewne niejasności. Część radzieckich i rosyjskich autorów upiera się, że
nazwa "S" pochodzi od nazwy "Staliniec", jak w rzeczywistości miał się nazywać ten typ, podobnie jak typ "L"
okrętów podwodnych zawdzięczał swoje literowe oznaczenie słowu "Leniniec". Inni zaś twierdzą, że "S" pochodzi od
słowa "sriedniaja" tj. średnia, co miało być aluzją do tonażu tych jednostek. Analiza literatury ostatnich
kilkudziesięciu lat wskazuje, że jest to problem nie do rozwiązania. Odmienne opinie w tej sprawie wygłaszali nawet
dowódcy poszczególnych flot radzieckich ! Warto pamiętać również, że nazwę "Staliniec" nosił okręt serii II typu
"L", a mianowicie "L-2" (uwaga: "L-55", ex brytyjska jednostka, służył za wzór typu L). Ciekawostką jest, że
marynarze nazywali okręty typu "S" eskami lub ...Niemkami (ze względu na pochodzenie projektu).
nazwa "S" pochodzi od nazwy "Staliniec", jak w rzeczywistości miał się nazywać ten typ, podobnie jak typ "L"
okrętów podwodnych zawdzięczał swoje literowe oznaczenie słowu "Leniniec". Inni zaś twierdzą, że "S" pochodzi od
słowa "sriedniaja" tj. średnia, co miało być aluzją do tonażu tych jednostek. Analiza literatury ostatnich
kilkudziesięciu lat wskazuje, że jest to problem nie do rozwiązania. Odmienne opinie w tej sprawie wygłaszali nawet
dowódcy poszczególnych flot radzieckich ! Warto pamiętać również, że nazwę "Staliniec" nosił okręt serii II typu
"L", a mianowicie "L-2" (uwaga: "L-55", ex brytyjska jednostka, służył za wzór typu L). Ciekawostką jest, że
marynarze nazywali okręty typu "S" eskami lub ...Niemkami (ze względu na pochodzenie projektu).
Łącznie, poczynając od roku 1934, zbudowano
lub rozpoczęto budowę 50 okrętów podwodnych
typu "S".
Jednostki te nosiły następujące nazwy:
S-1 S-11 S-21 S-31 S-51
S-2 S-12 S-22 S-32 S-52
S-3 S-13 S-23 S-33 S-53
S-4 S-14 S-24 S-34 S-54
S-5 S-15 S-25 S-35 S-55
S-6 S-16 S-26 S-36 S-56
S-7 S-17 S-27 S-37 S-101
S-8 S-18 S-28 S-38 S-102
S-9 S-19 S-29 S-39 S-103
S-10 S-20 S-30 S-40 S-104
lub rozpoczęto budowę 50 okrętów podwodnych
typu "S".
Jednostki te nosiły następujące nazwy:
S-1 S-11 S-21 S-31 S-51
S-2 S-12 S-22 S-32 S-52
S-3 S-13 S-23 S-33 S-53
S-4 S-14 S-24 S-34 S-54
S-5 S-15 S-25 S-35 S-55
S-6 S-16 S-26 S-36 S-56
S-7 S-17 S-27 S-37 S-101
S-8 S-18 S-28 S-38 S-102
S-9 S-19 S-29 S-39 S-103
S-10 S-20 S-30 S-40 S-104
| Dowódca dywizjonu okrętów podwodnych I.F. Kuczerenko (z lewej) i dowódca "S-56" G.I. Szczedrin na tle kiosku i działa pokładowego. Fotografia z V.I. Dmitriev "Atakuyut podvodniki" Moskwa, 1973. |
| ____________________________________________________________________________________________ FACTA NAUTICA dr Piotr Mierzejewski, hr. Calmont 2005-2007 |
| OKRĘTY PODWODNE |
odwiedź Katalog OKRĘTY PODWODNE
